Το φετίχ σου δεν είναι δικό μου. Μπορούμε να ταιριάξουμε;

Ο άνθρωπός σου μοιράστηκε κάτι προσωπικό. Μια φαντασίωση, ένα φετίχ, μια επιθυμία που ίσως δυσκολευόταν καιρό να σου πει. Θέλεις να τον ακούσεις χωρίς να τον πληγώσεις. Ταυτόχρονα, μέσα σου υπάρχει μια καθαρή ή αβέβαιη αντίδραση: «Εμένα αυτό δεν μου αρέσει. Τι σημαίνει τώρα για εμάς;».

Μπορεί να φοβάσαι ότι το δικό σου «όχι» θα ακουστεί σαν απόρριψη του ανθρώπου που αγαπάς. Ή, αν είσαι εκείνος που μοιράστηκε την προτίμηση, να νιώθεις ότι μια σημαντική πλευρά σου δεν χωρά στη σχέση. Η διαφορά μπορεί να πονάει και τους δύο, χωρίς να σημαίνει ότι κάποιος είναι λάθος. Το ερώτημα είναι αν υπάρχει κοινός χώρος που να μη χτίζεται πάνω στην πίεση.

Η αποδοχή ενός ανθρώπου δεν σημαίνει συμμετοχή σε κάθε επιθυμία του

Μπορείς να σεβαστείς μια προτίμηση και να μη θέλεις να την εντάξεις στη δική σου σεξουαλική ζωή. Το «δεν μου ταιριάζει» διαφέρει από το «είσαι κακός ή παράξενος επειδή το θέλεις». Αυτή η διάκριση είναι σημαντική όταν η συζήτηση φορτίζεται από ντροπή ή φόβο εγκατάλειψης.

Η AASECT, στη θέση της για τη σεξουαλική υγεία, υποστηρίζει τόσο την ποικιλία των προτιμήσεων όσο και την ελεύθερη επιλογή. Ο σεβασμός στη διαφορετικότητα δεν δημιουργεί υποχρέωση συμμετοχής. Και οι δύο άνθρωποι χρειάζονται χώρο να περιγράψουν τι θέλουν και τι δεν θέλουν.

Μια φράση που μπορεί να βοηθήσει είναι: «Χαίρομαι που με εμπιστεύτηκες. Δεν σε κρίνω, αλλά δεν ξέρω αν αυτό είναι κάτι που θέλω για εμένα». Μπορείς να αναγνωρίσεις την ευαλωτότητα της αποκάλυψης χωρίς να προσφέρεις μια συγκατάθεση που δεν αισθάνεσαι.

Μιλάτε πράγματι για το ίδιο πράγμα;

Μερικές φορές η πρώτη αντίδραση αφορά μια εικόνα που ο άλλος δεν είχε στο μυαλό του. Μια λέξη όπως «κυριαρχία» ή «φετίχ» μπορεί να δημιουργεί πολύ διαφορετικούς συνειρμούς. Πριν αποφασίσετε ότι υπάρχει πλήρης ασυμβατότητα, μπορεί να βοηθήσει να διευκρινιστεί τι εννοεί ο καθένας.

Μπορείς να ρωτήσεις: «Τι ακριβώς είναι σημαντικό για εσένα σε αυτή την ιδέα;». Ίσως πρόκειται για μια αισθητηριακή προτίμηση, για το αίσθημα ότι ο άλλος παίρνει πρωτοβουλία ή για μια φαντασίωση που δεν θέλει απαραίτητα να πραγματοποιηθεί. Η διευκρίνιση δεν είναι δέσμευση να συμφωνήσεις.

Αντίστοιχα, προσπάθησε να περιγράψεις τι σε δυσκολεύει. Η συγκεκριμένη πράξη; Ένας ρόλος; Η ανησυχία ότι θα υπάρχει διαρκής προσδοκία; Η έλλειψη ιδιωτικότητας; Όσο πιο συγκεκριμένη γίνεται η συζήτηση, τόσο λιγότερο χρειάζεται να αμύνεστε απέναντι σε υποθέσεις.

Είναι περιέργεια, αβεβαιότητα ή ένα καθαρό «όχι»;

Δεν είναι απαραίτητο να έχεις άμεση απάντηση. Μπορεί να υπάρχει περιέργεια μαζί με αμηχανία. Μπορεί να μη γνωρίζεις αρκετά. Μπορεί όμως να ξέρεις ότι δεν θέλεις. Αυτές οι καταστάσεις δεν πρέπει να αντιμετωπίζονται σαν να είναι όλες το πρώτο στάδιο ενός μελλοντικού «ναι».

Αν χρειάζεσαι χρόνο, μπορείς να το πεις χωρίς να υποσχεθείς αλλαγή: «Θέλω να το σκεφτώ και να καταλάβω πώς αισθάνομαι». Αν δεν ενδιαφέρεσαι, μπορείς να είσαι σαφής: «Δεν θέλω να συμμετέχω σε αυτό». Δεν χρειάζεται να αποκτήσεις εμπειρία για να δικαιούσαι την άρνηση.

Ο άλλος μπορεί να απογοητευτεί. Η απογοήτευσή του έχει θέση ως συναίσθημα, χωρίς να μετατρέπεται σε επιχείρημα για να αλλάξεις την απάντησή σου. Η επαναλαμβανόμενη πίεση μετά από ένα σαφές όριο δυσκολεύει την ελευθερία της επόμενης επιλογής.

Πόσο κεντρική είναι αυτή η προτίμηση;

Για έναν άνθρωπο, ένα φετίχ μπορεί να είναι μια ευχάριστη δυνατότητα ανάμεσα σε πολλές. Για άλλον, να έχει πολύ κεντρική θέση στην επιθυμία και στην ικανοποίησή του. Η διαφορά αυτή έχει πρακτική σημασία για τη σχέση, χωρίς να καθορίζει ποιος έχει περισσότερο δίκιο.

Η ISSM, στην ενημέρωσή της για τα φετίχ, διαχωρίζει την προτίμηση από περιπτώσεις σημαντικής δυσφορίας ή επίπτωσης στη ζωή. Στη συζήτηση ενός ζευγαριού χρειάζεται επιπλέον να εξεταστεί πόσο χώρο καταλαμβάνει η συγκεκριμένη επιθυμία και τι περιμένει ο καθένας από μια κοινή σεξουαλική ζωή.

Αν είσαι εκείνος που έχει το φετίχ, προσπάθησε να μην το υποβαθμίσεις για να αποφύγεις μια δύσκολη κουβέντα. Αν κάτι είναι πολύ σημαντικό, η υπόσχεση «δεν το χρειάζομαι καθόλου» μπορεί αργότερα να μετατραπεί σε θυμό. Η ειλικρίνεια δεν απαιτεί να πιέσεις τον άλλον. Απαιτεί να περιγράψεις με ακρίβεια τη δική σου θέση.

Υπάρχει κοινός χώρος που να θέλετε και οι δύο;

Μπορείτε να μιλήσετε για όσα ήδη απολαμβάνετε μαζί και για όσα θα θέλατε να υπάρχουν περισσότερο. Η συζήτηση δεν χρειάζεται να περιοριστεί στο αν θα πραγματοποιηθεί μία συγκεκριμένη επιθυμία. Μερικές φορές πίσω από τη σύγκρουση έχουν χαθεί και άλλοι τρόποι επαφής που είναι αμοιβαία επιθυμητοί.

Σκέψου ένα υποθετικό παράδειγμα. Ο ένας συνδέει μια φαντασίωση με την ανάγκη να μη χρειάζεται να παίρνει πάντοτε πρωτοβουλία. Ο άλλος δεν θέλει το συγκεκριμένο σενάριο, αλλά επιθυμεί να αναλαμβάνει πιο ενεργό ρόλο με διαφορετικό τρόπο. Μπορεί να υπάρχει κοινό έδαφος, εφόσον η εναλλακτική είναι αληθινά επιθυμητή και για τους δύο.

Δεν είναι βέβαιο ότι θα βρεθεί μια τέτοια λύση. Ούτε κάθε προτίμηση μπορεί να αντικατασταθεί από κάτι άλλο που υποτίθεται ότι εκφράζει την ίδια ανάγκη. Η αναζήτηση κοινού χώρου χρειάζεται περιέργεια, όχι απαίτηση να επινοηθεί οπωσδήποτε ένας συμβιβασμός.

Μια δοκιμή δεν είναι χρέος προς τη σχέση

Κάποιος μπορεί να επιλέξει να εξερευνήσει μια ιδέα επειδή έχει πραγματική περιέργεια, ακόμη κι αν δεν γνωρίζει αν θα του αρέσει. Αυτό διαφέρει από το να συμμετέχει για να αποφύγει θυμό, εγκατάλειψη ή κατηγορίες ότι δεν αγαπά αρκετά. Η εξωτερική συμπεριφορά μπορεί να μοιάζει ίδια, αλλά η ελευθερία της επιλογής διαφέρει.

Αν επιλέξετε μια δοκιμή, χρειάζεται να μπορείτε να συμφωνήσετε ότι μπορεί να σταματήσει και να μην επαναληφθεί. Δεν δημιουργείται προηγούμενο που δεσμεύει το μέλλον. Το «δοκίμασα και δεν μου ταίριαξε» είναι πλήρης απάντηση.

Ούτε χρειάζεται ο ένας να παρουσιάζει ενθουσιασμό για να προστατεύσει τον άλλον από απογοήτευση. Η ειλικρινής ανατροφοδότηση είναι σημαντική, ιδιαίτερα όταν οι προτιμήσεις διαφέρουν. Η προσπάθεια να φανείς άνετος μπορεί να κάνει δυσκολότερο να αναγνωριστεί εγκαίρως ένα όριο.

Αν η προτίμηση μείνει ιδιωτική;

Σε ορισμένες σχέσεις υπάρχει χώρος για προσωπικές φαντασιώσεις ή ατομική σεξουαλική έκφραση χωρίς κοινή συμμετοχή. Αυτό δεν σημαίνει αυτομάτως απόσταση ή αποτυχία της σχέσης. Χρειάζεται όμως να είναι συμβατό με τις συμφωνίες σας και να μη χρησιμοποιείται ως τρόπος να αποφεύγεται μια σημαντική σύγκρουση.

Ιδιωτικότητα δεν σημαίνει υποχρεωτική αποκάλυψη κάθε σκέψης. Από την άλλη, αν μια επιθυμία εκφράζεται με τρόπους που επηρεάζουν την αποκλειστικότητα, τα κοινά οικονομικά ή την εμπλοκή τρίτων, χρειάζεται σαφής συζήτηση. Οι διαφορετικές σχέσεις μπορεί να έχουν διαφορετικές συμφωνίες, αλλά δεν είναι ασφαλές να θεωρούνται αυτονόητες.

Το άνοιγμα μιας σχέσης δεν αποτελεί υποχρεωτική ή εύκολη λύση σε μια διαφορά προτιμήσεων. Προϋποθέτει ξεχωριστή, ελεύθερη συμφωνία και δεν χρειάζεται να το αποδεχτεί κάποιος για να αποδείξει ανεκτικότητα. Η πίεση μπορεί να εμφανιστεί και με τη γλώσσα της σεξουαλικής ελευθερίας.

Τι κάνουμε με τη στενοχώρια της διαφοράς;

Ίσως χρειαστεί να πενθήσετε μια εικόνα που είχατε για την απόλυτη συμβατότητα. Είναι δύσκολο να αγαπάς κάποιον και να αναγνωρίζεις ότι δεν θέλετε όλα τα ίδια πράγματα. Η στενοχώρια δεν σημαίνει ότι η συζήτηση πήγε λάθος. Μπορεί να είναι μέρος μιας πιο ακριβούς γνωριμίας μεταξύ σας.

Προσπαθήστε να αποφύγετε τις ταμπέλες: «είσαι καταπιεσμένος», «είσαι διεστραμμένος», «δεν είσαι αρκετός». Δεν εξηγούν τη διαφορά και συνήθως δυσκολεύουν την επόμενη κουβέντα. Μπορείτε να μιλήσετε για απογοήτευση και ανάγκες χωρίς να ορίσετε τον άλλον ως ελαττωματικό.

Η ενημέρωση του NHS για τις υγιείς σχέσεις δίνει έμφαση στην ανοιχτή επικοινωνία, στην ακρόαση και στα όρια. Εδώ αυτό μπορεί να σημαίνει ότι αφήνετε χώρο να ακουστούν δύο διαφορετικές επιθυμίες, χωρίς να απαιτείται να υπερισχύσει αμέσως η μία.

Πότε μπορεί να υπάρχει ουσιαστική ασυμβατότητα;

Αν κάτι είναι κεντρικό για τον έναν και σταθερά ανεπιθύμητο για τον άλλον, μπορεί να υπάρχει μια πραγματική δυσκολία συμβατότητας. Δεν σημαίνει ότι πρέπει αυτομάτως να χωρίσετε. Σημαίνει ότι χρειάζεται ειλικρινής αποτίμηση του τι μπορεί να προσφέρει αυτή η σχέση χωρίς διαρκή στέρηση ή πίεση.

Η αγάπη μπορεί να είναι πραγματική και παρ’ όλα αυτά να μην αρκεί για κάθε πρακτική διαφορά. Το να αναγνωριστεί αυτό δεν χρειάζεται να γίνει απειλή μέσα σε μια διαπραγμάτευση. Μπορεί να είναι μια δύσκολη συζήτηση για το μέλλον, με χρόνο και σεβασμό.

Δεν είναι υποχρεωτικό να αποφασίσετε σε μία βραδιά. Είναι όμως σημαντικό η αναβολή να μη στηρίζεται στην κρυφή προσδοκία ότι ο άλλος τελικά θα υποχωρήσει. Μια βιώσιμη συμφωνία χρειάζεται να μπορεί να ειπωθεί ανοιχτά και να επιλέγεται από τους δύο.

Τι μπορούμε να δουλέψουμε στη θεραπεία;

Η θεραπεία ζεύγους ή η ψυχοσεξουαλική θεραπεία μπορεί να βοηθήσει να ξεχωρίσετε την προτίμηση από τη ντροπή, την απόρριψη και την πίεση που έχουν προστεθεί στη συζήτηση. Μπορεί να διερευνηθεί τι σημαίνει η διαφορά για τον καθένα και ποιοι στόχοι είναι πραγματικά κοινοί.

Ο θεραπευτής δεν χρειάζεται να πείσει τον έναν να δεχτεί το φετίχ ούτε τον άλλον να το εξαφανίσει. Μπορεί να σας βοηθήσει να επικοινωνήσετε με μεγαλύτερη ακρίβεια, να εξετάσετε συμφωνίες και να αναγνωρίσετε τα όριά τους. Η δυνατότητα ατομικής υποστήριξης παραμένει επίσης ανοιχτή.

Το να ταιριάζετε δεν απαιτεί να έχετε πανομοιότυπες επιθυμίες. Απαιτεί όμως να υπάρχει τρόπος να ζείτε τις διαφορές χωρίς να χάνεται η ελευθερία κανενός. Μερικές φορές αυτός ο τρόπος βρίσκεται. Άλλοτε η πιο φροντιστική απάντηση είναι να αναγνωριστεί ότι δεν βρίσκεται μέσα στη συγκεκριμένη σχέση.

Φωτογραφία εξωφύλλου: Jonathan Borba / Unsplash