«Ζηλεύω, αλλά με ερεθίζει να φαντάζομαι τον σύντροφό μου με άλλον άνθρωπο»

Η σκέψη ότι ο σύντροφός σου θα μπορούσε να επιθυμήσει κάποιον άλλον σε δυσκολεύει. Κι όμως, κάποιες φορές η φαντασίωση ότι βρίσκεται με έναν άλλον άνθρωπο σε διεγείρει. Μετά αναρωτιέσαι: «Αφού ζηλεύω, γιατί με ερεθίζει; Μήπως δεν ξέρω τι θέλω;».

Δεν χρειάζεται να λύσεις αυτή την αντίφαση με μια βιαστική ταμπέλα. Η ζήλια και η ερωτική φαντασία μπορούν να αφορούν διαφορετικές πλευρές της ίδιας εικόνας. Το ότι μια σκέψη σε ελκύει δεν αποδεικνύει ότι θα ήθελες να τη ζήσεις, ούτε ότι η σχέση σου πρέπει να αλλάξει μορφή.

Το χρήσιμο ερώτημα είναι πιο προσωπικό: τι ακριβώς σε αγγίζει σε αυτή τη φαντασίωση, τι σε φοβίζει και τι θέλεις να παραμείνει αποκλειστικά στη φαντασία; Μπορείς να το διερευνήσεις χωρίς να μετατρέψεις τον σύντροφό σου σε δοκιμασία των αντοχών σου.

Πώς γίνεται να ζηλεύω και να διεγείρομαι ταυτόχρονα;

Στη φαντασία μπορείς να μετακινείς την προσοχή σου σε ένα συγκεκριμένο στοιχείο: στο ότι ο σύντροφός σου είναι επιθυμητός, στην έκπληξη ή σε μια προσωρινή αλλαγή ρόλων. Στην πραγματικότητα, η ίδια κατάσταση θα περιλάμβανε περισσότερους ανθρώπους, διαφορετικά συναισθήματα και συνέπειες που δεν ελέγχεις.

Σε ένα υποθετικό παράδειγμα, ο Ανδρέας νιώθει διέγερση όταν φαντάζεται ότι ο σύντροφός του τραβά το ενδιαφέρον κάποιου άλλου. Όταν όμως σκέφτεται μια πραγματική συνάντηση, αισθάνεται φόβο και δεν τη θέλει. Οι δύο αντιδράσεις δεν χρειάζεται να ακυρώσουν η μία την άλλη.

Μπορείς να παρατηρήσεις ποιο μέρος της εικόνας είναι ελκυστικό και ποιο δύσκολο. Δεν είναι απαραίτητο να βρεις μία κρυμμένη αιτία. Ούτε κάθε ζήλια είναι ερωτική ούτε κάθε τέτοια φαντασίωση προέρχεται από ζήλια.

Αυτό ονομάζεται cuckolding;

Ο όρος cuckolding χρησιμοποιείται συχνά για φαντασιώσεις ή συναινετικές ερωτικές δυναμικές στις οποίες ο σύντροφος βρίσκεται με τρίτο πρόσωπο, με γνώση ή συμμετοχή του άλλου. Στη σύγχρονη χρήση του δεν περιγράφει πάντα ακριβώς το ίδιο πράγμα για όλους. Μερικοί συνδέουν τη λέξη με παρατήρηση, άλλοι με υποταγή ή ταπείνωση, ενώ άλλοι δεν αναγνωρίζονται καθόλου σε αυτές τις πλευρές.

Γι’ αυτό είναι προτιμότερο να περιγράφεις την εμπειρία σου πριν υιοθετήσεις μια ονομασία. Η φράση «με ερεθίζει να νιώθω ότι σε επιθυμούν» μπορεί να είναι πιο ακριβής από μια λέξη που ο άλλος έχει συναντήσει σε τελείως διαφορετικό πλαίσιο.

Μια ιδιωτική φαντασίωση δεν αποτελεί συμφωνία μη μονογαμίας. Η συναινετική μη μονογαμία, με τη σειρά της, δεν ταυτίζεται με την απιστία: απαιτεί πραγματικές συμφωνίες μεταξύ των εμπλεκομένων, όχι μια υπόθεση ότι «αφού το φαντάστηκες, το επέτρεψες».

Τι γνωρίζουμε από την έρευνα;

Σε μελέτη του Justin Lehmiller για φαντασιώσεις συναινετικής μη μονογαμίας, συμμετείχαν διαδικτυακά 822 άνθρωποι που βρίσκονταν σε μονογαμικές σχέσεις. Η έρευνα κατέγραψε τέτοιες φαντασιώσεις και διέκρινε τους παράγοντες που συνδέονταν με αυτές από εκείνους που συνδέονταν με φαντασιώσεις απιστίας.

Η μελέτη δεν επιτρέπει να συμπεράνουμε τι θέλεις εσύ, ούτε προβλέπει πώς θα νιώσεις σε μια πραγματική εμπειρία. Μας βοηθά κυρίως να μην αντιμετωπίζουμε την ύπαρξη της φαντασίωσης ως αυτόματη απόδειξη ότι μια μονογαμική σχέση είναι ψεύτικη ή ανεπαρκής.

Η έρευνα των Joyal και συνεργατών για τις ασυνήθιστες σεξουαλικές φαντασιώσεις εξετάζει επίσης πόσο προσεκτικά χρειάζεται να χρησιμοποιούμε τον χαρακτηρισμό «ασυνήθιστο». Η συχνότητα μιας σκέψης, πάντως, δεν είναι το κριτήριο για το αν ταιριάζει στις δικές σου επιθυμίες και αξίες.

Τι είναι αυτό που με ελκύει στη συγκεκριμένη εικόνα;

Δοκίμασε να αναρωτηθείς τι θα άλλαζε αν αφαιρούσες ένα στοιχείο. Αν δεν υπήρχε ζήλια, θα υπήρχε ακόμη ενδιαφέρον; Αν δεν ήσουν παρών στη φανταστική σκηνή, θα σου άρεσε; Αν ο σύντροφός σου παρέμενε συναισθηματικά κοντά σου, τι θα ένιωθες διαφορετικά;

Αυτές οι ερωτήσεις δεν είναι τεστ που οδηγεί σε διάγνωση. Μπορούν να σε βοηθήσουν να ξεχωρίσεις την επιθυμία να βλέπεις τον άλλον ως αυτόνομο, την περιέργεια για κάτι διαφορετικό ή την έλξη προς έναν συγκεκριμένο ρόλο. Μπορεί να μη σε εκφράζει καμία από αυτές τις πιθανότητες.

Απόφυγε τις εύκολες εξηγήσεις ότι «άρα θέλω να τιμωρηθώ» ή «άρα δεν τον αγαπώ». Το νόημα χρειάζεται να προκύψει από τη δική σου εμπειρία. Μια φαντασίωση δεν είναι ψυχολογικός χρησμός που αποκαλύπτει ολόκληρο τον χαρακτήρα σου.

ΧΩΡΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΜΦΙΘΥΜΙΑ

Μια φαντασίωση δεν είναι υπόσχεση ότι θέλεις να τη ζήσεις.

Μπορείς να αναγνωρίζεις την επιθυμία σου και να σέβεσαι τα όρια που χρειάζεσαι στην πραγματική σου σχέση.

Πώς μπορώ να το πω χωρίς να ακουστεί σαν πρόταση;

Αν θέλεις να το μοιραστείς, ξεκαθάρισε πρώτα τι ζητάς από τη συζήτηση. Θέλεις να σε γνωρίσει καλύτερα; Να ακούσεις τη δική του οπτική; Ή σκέφτεσαι μια αλλαγή στις συμφωνίες σας; Αυτά είναι διαφορετικά αιτήματα και δεν χρειάζεται να παρουσιαστούν μαζί.

Ο άλλος μπορεί να χρειάζεται χρόνο ή να μη θέλει λεπτομέρειες. Μπορεί να αναρωτηθεί αν δεν σου αρκεί ή αν έχεις ήδη κάποιο συγκεκριμένο πρόσωπο στο μυαλό σου. Άκουσε τις απορίες χωρίς να υποτιμήσεις την αμηχανία του, αλλά και χωρίς να υποσχεθείς κάτι που δεν γνωρίζεις για τον εαυτό σου.

Η συζήτηση μπορεί να τελειώσει με περισσότερη κατανόηση και καμία πρακτική αλλαγή. Αυτό είναι ολοκληρωμένο αποτέλεσμα, όχι αποτυχία ή έλλειψη τόλμης.

Η πραγματική συμφωνία χρειάζεται δική της συζήτηση

Αν κάποτε θελήσετε να εξετάσετε μια πραγματική εμπειρία, χρειάζεται να το συζητήσετε σε ήρεμο χρόνο. Η διέγερση της στιγμής δεν αρκεί για να θεωρήσετε ότι έχουν διευκρινιστεί όλες οι επιθυμίες, οι προσδοκίες και οι περιορισμοί.

Το τρίτο πρόσωπο δεν είναι αντικείμενο για να δοκιμάσει ένα ζευγάρι τη σχέση του. Έχει δικές του ανάγκες, συναισθήματα και δικαίωμα πλήρους ενημέρωσης για τις συμφωνίες που το αφορούν. Καμία φαντασίωση δεν καταργεί αυτή την ισοτιμία.

Επίσης, μια εμπειρία δεν είναι ασφαλής τρόπος να αποδείξεις ότι «δεν ζηλεύεις πια». Αν νιώθεις ότι πρέπει να συμμετάσχεις για να κρατήσεις τον άλλον, αυτό χρειάζεται να ακουστεί πριν γίνει οποιοδήποτε επόμενο βήμα.

Αν μετά εμφανιστεί ζήλια που δεν περίμενα;

Η αλλαγή συναισθήματος χρειάζεται προσοχή, όχι ειρωνεία. Το «εσύ το ήθελες» δεν βοηθά να καταλάβετε τι συνέβη. Μπορείς να αναγνωρίσεις ότι συμφώνησες και ταυτόχρονα να πεις ότι η εμπειρία είχε διαφορετική επίδραση από όση περίμενες.

Προσπάθησε να περιγράψεις το δύσκολο σημείο συγκεκριμένα: ήταν μια σύγκριση, μια πληροφορία που έμαθες μετά, μια αλλαγή συμφωνίας ή ένας φόβος ότι δεν είσαι πια σημαντικός; Αν υπήρξε παραβίαση ορίου, δεν χρειάζεται να βαφτιστεί απλώς «ανασφάλεια».

Μπορεί να χρειάζεστε παύση, επανεξέταση των συμφωνιών ή βοήθεια για να μιλήσετε χωρίς αλληλοκατηγορίες. Δεν υπάρχει υποχρέωση επανάληψης. Ούτε όμως η δική σου δυσφορία δικαιολογεί έλεγχο, απειλές ή προσβολές προς οποιονδήποτε συμμετείχε.

Τι θα μπορούσαμε να δουλέψουμε στη θεραπεία;

Μπορείς να φέρεις ακριβώς την αντίφαση που σε απασχολεί: «Με ελκύει και με φοβίζει». Δεν χρειάζεται να έχεις αποφασίσει αν πρόκειται για φετίχ ή αν θέλεις να αλλάξεις τη σχέση σου. Η αρχή μπορεί να γίνει με το τι σε δυσκολεύει σήμερα.

Θα μπορούσαμε να εξετάσουμε πότε εμφανίζεται η φαντασίωση, τι σημαίνει η ζήλια για εσένα, πώς επικοινωνείτε και αν αισθάνεσαι ελεύθερος να πεις όχι. Οι στόχοι μπορεί να αφορούν λιγότερη ντροπή, σαφέστερες συμφωνίες ή καλύτερη διαχείριση της έντασης — όχι υποχρεωτικά την πραγματοποίηση ή την εξάλειψη της σκέψης.

Μπορείς να επιλέξεις μια μονογαμική ζωή και να έχεις φαντασιώσεις που ξεπερνούν τα όριά της. Μπορείς επίσης να εξετάσεις διαφορετικές επιθυμίες χωρίς βιασύνη. Το ζητούμενο είναι οι αποφάσεις σου να περιλαμβάνουν ολόκληρη την εμπειρία σου, μαζί με την ελευθερία και την αξιοπρέπεια των άλλων.