Μερικές φορές δεν μας λείπει μια μεγάλη ερωτική κίνηση. Μας λείπει ένα χέρι στον ώμο, μια αγκαλιά στην επιστροφή, ένα βλέμμα που να λέει «σε βλέπω».
Η τρυφερότητα στη σχέση μπορεί να λιγοστέψει χωρίς να έχει προηγηθεί ένας μεγάλος καβγάς. Συνεχίζουμε να μοιραζόμαστε το σπίτι, τις υποχρεώσεις και τα σχέδιά μας. Ωστόσο, οι μικρές στιγμές επαφής γίνονται όλο και πιο σπάνιες.
Ίσως τότε αναρωτιόμαστε: «Δεν με θέλει πια;», «Έχουμε γίνει απλώς συγκάτοικοι;». Η αλλαγή αξίζει προσοχή, αλλά δεν έχει μία μόνο εξήγηση. Πριν τη μεταφράσουμε ως έλλειψη αγάπης, χρειάζεται να ακούσουμε τι συμβαίνει ανάμεσά μας.
Η τρυφερότητα βρίσκει χώρο όταν μπορούμε να πλησιάσουμε ελεύθερα και να βάλουμε όρια χωρίς φόβο.
Τι σημαίνει τρυφερότητα στη σχέση;
Για κάποιον είναι το άγγιγμα. Για κάποιον άλλο είναι να τον ακούσουν μέχρι το τέλος ή να θυμηθούν κάτι που τον δυσκολεύει. Δεν δίνουμε όλοι το ίδιο νόημα στις ίδιες κινήσεις.
Ένα «είμαι εδώ» μπορεί να πάρει πολλές μορφές: ένα ζεστό μήνυμα, μια μικρή πράξη φροντίδας, λίγο χρόνο χωρίς κινητά. Η σωματική επαφή είναι μία από αυτές, εφόσον τη θέλουν και οι δύο.
Γι’ αυτό έχει αξία να ρωτήσουμε: «Πότε νιώθεις πιο κοντά μου;». Η απάντηση μπορεί να διαφέρει από όσα μέχρι σήμερα υποθέταμε.
Γιατί μπορεί να χαθεί η καθημερινή επαφή;
Η κούραση, η φροντίδα παιδιών, η πίεση στη δουλειά ή μια δύσκολη περίοδος υγείας μπορούν να περιορίσουν τον χρόνο και τη διαθεσιμότητά μας. Άλλοτε, υπάρχουν παράπονα που αποφεύγουμε να συζητήσουμε. Μια τρυφερή κίνηση τότε μπορεί να μοιάζει δύσκολη, επειδή κάτι ανάμεσά μας παραμένει άλυτο.
Επίσης, ίσως περιμένουμε και οι δύο την πρωτοβουλία του άλλου. Ο ένας σκέφτεται «δεν θα ξαναπροσπαθήσω για να απορριφθώ» και ο άλλος «αφού δεν με πλησιάζει, μάλλον θέλει απόσταση». Αυτή είναι μια πιθανή παρεξήγηση, όχι απόδειξη για το τι αισθάνεται ο σύντροφός μας.
Η πιο χρήσιμη αρχή είναι να περιγράψουμε την αλλαγή χωρίς να αποδώσουμε κίνητρα: «Παρατηρώ ότι τελευταία αγκαλιαζόμαστε λιγότερο και μου λείπει. Πώς το βιώνεις εσύ;».
Όταν κάθε άγγιγμα μοιάζει με πρόσκληση για σεξ
Σε ορισμένες σχέσεις, η αγκαλιά αποκτά μια σιωπηρή προσδοκία: ότι πρέπει να οδηγήσει σε σεξ. Αν ο ένας δεν έχει διάθεση, μπορεί να αποφεύγει ακόμη και την απλή επαφή για να μη δημιουργήσει προσδοκίες ή για να μη χρειαστεί να πει ξανά «όχι».
Μια μελέτη με υποθετικά σενάρια επαφής έδειξε ότι γυναίκες με σεξουαλικές δυσκολίες ανέφεραν περισσότερα αρνητικά συναισθήματα σε ένα σενάριο τρυφερού αγγίγματος από γυναίκες χωρίς τέτοιες δυσκολίες. Το εύρημα αφορά συγκεκριμένο δείγμα και δεν περιγράφει κάθε ζευγάρι. Υπογραμμίζει, όμως, ότι το άγγιγμα δεν έχει πάντα το ίδιο νόημα για εκείνον που το δίνει και εκείνον που το δέχεται. [1]
Μπορούμε να το ξεκαθαρίσουμε με απλά λόγια: «Θα ήθελα μια αγκαλιά, χωρίς να χρειάζεται να ακολουθήσει κάτι άλλο. Εσύ θέλεις;». Στη συνέχεια, χρειάζεται να τηρήσουμε αυτό που είπαμε. Το «όχι» σε ένα άγγιγμα δεν δημιουργεί υποχρέωση για εξηγήσεις ή αντάλλαγμα.
Η επαφή αρχίζει και από το πώς ακούμε
Η τρυφερότητα δεν περιορίζεται στην κίνηση του χεριού. Έχει σημασία και η εμπειρία ότι ο άλλος προσπαθεί να μας καταλάβει.
Σε μελέτη με καθημερινές καταγραφές 96 παντρεμένων ζευγαριών, το προσωπικό μοίρασμα και η αίσθηση ότι ο σύντροφος ανταποκρίνεται συνδέθηκαν με την οικειότητα. Η συσχέτιση δεν αποτελεί συνταγή ούτε εγγύηση αλλαγής. Δίνει, όμως, λόγο να προσέξουμε την ποιότητα της επικοινωνίας μας. [2]
Αν ακούσουμε «μου λείπεις», μπορούμε πρώτα να ρωτήσουμε «τι σου λείπει περισσότερο;». Η άμεση άμυνα —«μα είμαι όλη μέρα εδώ»— μπορεί να κλείσει μια συζήτηση που μόλις άρχισε.
Τρεις μικρές αφετηρίες για περισσότερη τρυφερότητα
Οι παρακάτω προτάσεις είναι αφορμές για συζήτηση και δοκιμή, εφόσον τις θέλετε και οι δύο. Δεν είναι τεστ αγάπης ή πρόγραμμα που πρέπει να εκτελέσετε.
1. Μια συγκεκριμένη πρόσκληση.
Αντί για «δεν είσαι ποτέ τρυφερός», δοκίμασε «θα μου άρεσε να καθίσουμε λίγο μαζί απόψε». Έτσι ο άλλος ακούει πιο καθαρά τι ζητάς και μπορεί να απαντήσει.
2. Μια στιγμή με πραγματική παρουσία.
Διαλέξτε κάτι μικρό που ταιριάζει στην καθημερινότητά σας: έναν σύντομο περίπατο, έναν καφέ ή λίγη συζήτηση χωρίς οθόνες. Δεν χρειάζεται να γίνει ακόμη μία υποχρέωση.
3. Χώρος για διαφορετική προτίμηση.
Ρωτήστε «τι σου είναι ευχάριστο σήμερα;». Μπορεί η απάντηση να είναι μια αγκαλιά, αλλά μπορεί να είναι συντροφιά χωρίς άγγιγμα. Η προτίμηση του άλλου μπορεί να αλλάζει από μέρα σε μέρα.
Κι αν η προσπάθεια μένει μονόπλευρη;
Δεν μπορεί ένας άνθρωπος να αναλάβει μόνος του την επανασύνδεση. Αν εκφράζεις επανειλημμένα μια ανάγκη και συναντάς αδιαφορία, χλευασμό ή σταθερή άρνηση κάθε συζήτησης, αξίζει να εξετάσεις τι χώρο έχει η δική σου εμπειρία μέσα στη σχέση.
Η τρυφερότητα επίσης δεν ακυρώνει μια προσβολή ούτε αντικαθιστά την ανάληψη ευθύνης. Μετά από μια πληγή, μπορεί να χρειάζεται πρώτα αναγνώριση και συγκεκριμένη αλλαγή συμπεριφοράς.
Πότε έχει νόημα να αναζητήσουμε υποστήριξη;
Αν η απόσταση επιμένει, σας προκαλεί δυσφορία ή κάθε προσπάθεια συζήτησης καταλήγει στον ίδιο καβγά, μπορείτε να αναζητήσετε επαγγελματική υποστήριξη. Εκεί υπάρχει χώρος να διερευνήσετε τις ανάγκες, τα όρια και τις δυσκολίες σας, χωρίς να θεωρείται δεδομένο ότι ένας από τους δύο «φταίει».
Όταν η δυσκολία συνδέεται με το σεξ, μπορείτε να ενημερωθείτε για την ψυχοσεξουαλική θεραπεία. Αν το άγγιγμα προκαλεί σωματικό πόνο, χρειάζεται και κατάλληλη ιατρική αξιολόγηση. Αν υπάρχουν φόβος, εξαναγκασμός ή βία, προτεραιότητα έχει η ασφάλεια και η ατομική υποστήριξη.
Να ξαναβρούμε τον δικό μας τρόπο να πλησιάζουμε
Δεν χρειάζεται να αντιγράψετε την αρχή της σχέσης σας. Μπορείτε να αναζητήσετε τι σας ταιριάζει σήμερα, με τις αλλαγές, τις ανάγκες και τα όρια που έχετε τώρα.
Η τρυφερότητα στη σχέση μπορεί να ξεκινήσει από μια ειλικρινή πρόσκληση: «Μου λείπει να είμαστε κοντά. Θα ήθελα να ακούσω πώς είναι αυτό για σένα».
Το ζητούμενο είναι να υπάρχει χώρος και για την ανάγκη μας να πλησιάσουμε και για την ελευθερία του άλλου να απαντήσει.
Βιβλιογραφία
- Rancourt, K. M., MacKinnon, S., Snowball, N., & Rosen, N. O. (2017). Beyond the Bedroom: Cognitive, Affective, and Behavioral Responses to Partner Touch in Women With and Without Sexual Problems. Journal of Sex Research, 54(7), 862–876. DOI: 10.1080/00224499.2016.1217297.
- Laurenceau, J.-P., Barrett, L. F., & Rovine, M. J. (2005). The interpersonal process model of intimacy in marriage: A daily-diary and multilevel modeling approach. Journal of Family Psychology, 19(2), 314–323. DOI: 10.1037/0893-3200.19.2.314.
