Στη ζωή θέλω τον έλεγχο. Στο σεξ θέλω να τον παραδώσω

Στη δουλειά παίρνεις αποφάσεις. Στο σπίτι οργανώνεις, προβλέπεις, θυμάσαι. Οι άλλοι σε περιγράφουν ως δυναμικό άνθρωπο. Κι όμως, όταν σκέφτεσαι την ερωτική επαφή, μπορεί να σε ελκύει η ιδέα να αφήσεις για λίγο κάποιον άλλον να καθοδηγήσει. Αυτή η αντίθεση ίσως σου προκαλεί περιέργεια, αλλά και αμηχανία: «Πώς γίνεται να θέλω κάτι τόσο διαφορετικό από τον εαυτό που γνωρίζω;».

Δεν χρειάζεται να αποφασίσεις ότι μία από τις δύο πλευρές είναι ψεύτικη. Η καθημερινή σου στάση και ένας επιθυμητός ερωτικός ρόλος δεν είναι υποχρεωτικό να ταυτίζονται. Μπορείς να απολαμβάνεις την αυτονομία σου και παράλληλα να ενδιαφέρεσαι για μια συναινετική εμπειρία παράδοσης ελέγχου. Το κρίσιμο είναι τι σημαίνει αυτό για εσένα και μέσα σε ποιες συνθήκες επιλέγεται.

Τι σημαίνει «παραδίδω τον έλεγχο»;

Η φράση μπορεί να περιγράφει διαφορετικά πράγματα: να αναλάβει ο άλλος την πρωτοβουλία, να συμφωνήσετε σε έναν προσωρινό ρόλο ή να μη χρειάζεται να οργανώσεις εσύ την επαφή. Δεν σημαίνει αυτομάτως συγκεκριμένες πρακτικές, πόνο ή περιορισμό. Δύο άνθρωποι μπορεί να χρησιμοποιούν την ίδια λέξη και να φαντάζονται εντελώς διαφορετικές εμπειρίες.

Στη βιβλιογραφία, η κυριαρχία και η υποταγή συζητούνται στο ευρύτερο πλαίσιο του BDSM. Η συστηματική ανασκόπηση των De Neef και συνεργατών περιγράφει την ανταλλαγή ισχύος μεταξύ συναινούντων συμμετεχόντων ως ένα από τα στοιχεία αυτού του πλαισίου. Ο όρος περιλαμβάνει ποικιλία ενδιαφερόντων και δεν περιγράφει μία ενιαία προσωπικότητα.

Πριν σκεφτείς πώς θα το επικοινωνήσεις, μπορείς να αναρωτηθείς: «Ποιο ακριβώς κομμάτι με ελκύει;». Η πρωτοβουλία του άλλου; Η εμπιστοσύνη; Η δυνατότητα να αφήσεις την ευθύνη μιας απόφασης; Δεν χρειάζεται να υιοθετήσεις μια ταυτότητα ή μια ολόκληρη κουλτούρα για να αναγνωρίσεις μια προσωπική προτίμηση.

Είναι επειδή κουράστηκα να αποφασίζω;

Ίσως αυτή η ερμηνεία σου ταιριάζει. Μπορεί η ιδέα να μη χρειάζεται να καθοδηγείς να σου δημιουργεί αίσθημα ανακούφισης. Μπορεί όμως η επιθυμία σου να σχετίζεται με κάτι άλλο ή να μην έχει μια εξήγηση που μπορείς εύκολα να διατυπώσεις. Μια πιθανή προσωπική σημασία δεν γίνεται καθολικός κανόνας.

Δεν μπορούμε να συμπεράνουμε ότι όποιος έχει ευθύνη στην εργασία του επιθυμεί υποταγή στο σεξ. Ούτε ότι όποιος θέλει να παραδίδει τον έλεγχο είναι εξαντλημένος, αδύναμος ή κρύβει κάποιο τραύμα. Τέτοιες βεβαιότητες μπορεί να ακούγονται ενδιαφέρουσες, αλλά συχνά περιορίζουν περισσότερο από όσο εξηγούν.

Μπορεί να σε βοηθήσει να παρατηρήσεις την εμπειρία χωρίς να αναζητάς αμέσως αιτία. Πότε εμφανίζεται η επιθυμία; Είναι σταθερή ή αλλάζει; Τη συνδέεις με έναν συγκεκριμένο άνθρωπο ή με μια ιδέα; Οι απαντήσεις προσφέρουν υλικό για αυτογνωσία, χωρίς να χρειάζεται να μετατραπούν σε απολογία.

Ένας ρόλος δεν ακυρώνει την προσωπικότητά σου

Ίσως σε δυσκολεύει η σκέψη ότι το να επιθυμείς καθοδήγηση συγκρούεται με την ανεξαρτησία σου. Μπορεί να φοβάσαι ότι ο σύντροφός σου θα αρχίσει να σε βλέπει ως λιγότερο δυναμικό ή ότι η εμπειρία λέει κάτι για την αξία σου. Αυτοί οι φόβοι αξίζουν συζήτηση, αντί να αντιμετωπίζονται με ειρωνεία.

Η επιλογή ενός ρόλου σε ένα συμφωνημένο πλαίσιο δεν αποτελεί γενική άδεια να σου φέρονται έτσι παντού. Μπορεί να θέλεις μια συγκεκριμένη δυναμική στην ερωτική επαφή και ισότιμη διαπραγμάτευση σε κάθε άλλη απόφαση. Οι δύο επιθυμίες μπορούν να συνυπάρχουν, όταν οι άνθρωποι τις καταλαβαίνουν και τις σέβονται.

Η AASECT, στη θέση της για τη σεξουαλική υγεία, συνδέει τη σεξουαλική ελευθερία με την προσωπική επιλογή και τη συναίνεση. Αυτό το πλαίσιο αφήνει χώρο για διαφορετικές προτιμήσεις ενηλίκων, χωρίς να απαιτεί να προσαρμοστούν όλοι στο ίδιο πρότυπο.

Η επιθυμία για υποταγή δεν καταργεί το δικαίωμα επιλογής

Το «θέλω να σε αφήσω να καθοδηγήσεις» δεν σημαίνει «συμφωνώ σε οτιδήποτε». Μπορείς να θέλεις έναν ρόλο και να μη θέλεις μια συγκεκριμένη πράξη, λέξη ή συνθήκη. Μπορείς επίσης να σταματήσεις μια εμπειρία που αρχικά επέλεξες. Η αλλαγή γνώμης δεν είναι αποτυχία του ρόλου σου.

Χρειάζεται να μπορείτε να συζητάτε έξω από τη στιγμή της διέγερσης, ως δύο άνθρωποι με ισότιμο δικαίωμα να θέτουν όρια. Η ανασκόπηση για τον ρόλο της συναίνεσης στο BDSM εξετάζει ακριβώς τη συναίνεση και τις παραβιάσεις της ως κεντρικά ζητήματα του πεδίου. Η χρήση της λέξης BDSM δεν αρκεί για να κάνει μια κατάσταση συναινετική.

Ένα συμφωνημένο σήμα διακοπής μπορεί να βοηθά στην επικοινωνία, αλλά δεν αντικαθιστά την προσοχή στον άλλον. Αν κάποιος παγώσει, δεν μπορεί να απαντήσει ή δείξει δυσφορία, χρειάζεται διακοπή και έλεγχος της κατάστασης. Η απουσία ενός συγκεκριμένου σήματος δεν ισοδυναμεί με άδεια συνέχισης.

Πώς θα μπορούσε να αρχίσει μια συζήτηση;

Μπορείς να πεις: «Υπάρχει μια πλευρά της επιθυμίας μου που θα ήθελα να σου περιγράψω. Μου αρέσει η ιδέα να αναλαμβάνεις περισσότερη πρωτοβουλία, αλλά θέλω να συζητήσουμε τι σημαίνει αυτό για τον καθένα μας». Έτσι παρουσιάζεις μια επιθυμία και ανοίγεις χώρο για απάντηση.

Δοκίμασε να ξεχωρίσεις τι σε ενδιαφέρει, τι δεν θέλεις και τι δεν γνωρίζεις ακόμη. Το «δεν ξέρω» είναι χρήσιμη πληροφορία. Δεν χρειάζεται να δεσμευτείς σε κάτι μόνο επειδή το έχεις φανταστεί ή επειδή κάποιος το θεωρεί απαραίτητο μέρος της συγκεκριμένης δυναμικής.

Άκου και τη θέση του άλλου. Μπορεί να έχει περιέργεια, αμηχανία ή καθόλου ενδιαφέρον να αναλάβει έναν τέτοιο ρόλο. Δεν είναι υποχρεωμένος να το θέλει για να αποδείξει ότι σε αποδέχεται. Η συζήτηση μπορεί να οδηγήσει σε καλύτερη κατανόηση, ακόμη κι αν δεν οδηγήσει σε κοινή εμπειρία.

Τι χρειάζεται να μείνει έξω από τον ρόλο;

Σκέψου ένα υποθετικό παράδειγμα. Η Άννα θέλει ο σύντροφός της να καθοδηγεί σε ένα συγκεκριμένο ερωτικό πλαίσιο. Όταν εκείνος αρχίζει να αποφασίζει με ποιον θα βγει ή τι θα φορέσει στην εργασία, εκείνη δυσφορεί. Η προηγούμενη συμφωνία δεν καλύπτει αυτές τις αποφάσεις.

Μπορεί να χρειαστεί μια σαφής φράση: «Αυτό το επιλέγω μόνο μέσα στο πλαίσιο που συζητήσαμε. Δεν θέλω να μεταφέρεται στις υπόλοιπες πλευρές της ζωής μου». Αν μια σχέση έχει ευρύτερες συμφωνίες ανταλλαγής ισχύος, αυτές χρειάζονται επίσης ελεύθερη διαπραγμάτευση και δυνατότητα ανάκλησης.

Ο έλεγχος των επαφών σου, οι απειλές, η οικονομική πίεση ή η τιμωρία επειδή έθεσες ένα όριο δεν γίνονται αποδεκτά επειδή ονομάστηκαν ερωτικός ρόλος. Αν φοβάσαι τις συνέπειες ενός «όχι», προτεραιότητα έχει η ασφάλειά σου και η κατάλληλη υποστήριξη.

Και ο άνθρωπος που καθοδηγεί έχει όρια

Η ανάληψη ενός κυρίαρχου ρόλου δεν σημαίνει ότι ο άλλος πρέπει να γνωρίζει τα πάντα, να μαντεύει τις ανάγκες σου ή να αναλαμβάνει απεριόριστη ευθύνη για το συναίσθημά σου. Μπορεί να χρειάζεται διευκρινίσεις, να αμφιβάλλει ή να μη θέλει κάτι που εσύ επιθυμείς.

Μια αμοιβαία επιθυμητή εμπειρία χρειάζεται χώρο και για τις δύο πλευρές. Αν κάποιος αισθάνεται ότι πρέπει να παίξει τον «σίγουρο» για να μη σε απογοητεύσει, ίσως δυσκολεύεται να εκφράσει τη δική του αβεβαιότητα. Η ειλικρίνεια είναι πιο χρήσιμη από την προσπάθεια να ανταποκριθεί σε μια εικόνα.

Μπορείτε να συμφωνήσετε ότι οι απορίες και οι παύσεις έχουν θέση. Η επικοινωνία δεν καταστρέφει αναγκαστικά την ατμόσφαιρα. Δίνει πληροφορίες για το αν αυτό που φαντάζεται ο καθένας συναντά πραγματικά την επιθυμία του άλλου.

Πώς νιώθεις μετά την εμπειρία;

Μια μεταγενέστερη συζήτηση μπορεί να αφορά τι σου άρεσε, τι σε ξάφνιασε και τι θα ήθελες διαφορετικό. Δεν χρειάζεται να γίνει αξιολόγηση επίδοσης. Μπορείς να πεις ότι κάτι σου ήταν ευχάριστο, ότι άλλαξες γνώμη ή ότι χρειάζεσαι χρόνο για να καταλάβεις πώς αισθάνεσαι.

Αν εμφανιστεί ντροπή, προσπάθησε να ξεχωρίσεις την προσωπική δυσφορία από τον φόβο κοινωνικής κρίσης. Σε δυσκόλεψε κάτι που συνέβη ή η σκέψη ότι «δεν θα έπρεπε να μου αρέσει»; Οι απαντήσεις μπορεί να οδηγήσουν σε διαφορετική συζήτηση και διαφορετική φροντίδα.

Η φροντίδα μετά την επαφή μπορεί να είναι μια κουβέντα, ησυχία ή προσωπικός χώρος, ανάλογα με όσα χρειάζεστε. Δεν πρέπει όμως να χρησιμοποιείται ως τρόπος να παραβλέπονται παραβιάσεις που προηγήθηκαν. Μια τρυφερή συνέχεια δεν ακυρώνει ένα όριο που αγνοήθηκε.

Τι θα διερευνούσαμε στη θεραπεία;

Η θεραπευτική συζήτηση μπορεί να ξεκινήσει από το τι σε απασχολεί πραγματικά. Θέλεις να καταλάβεις μια φαντασίωση; Φοβάσαι την αντίδραση του συντρόφου; Δυσκολεύεσαι να κρατήσεις τα όριά σου; Δεν είναι απαραίτητο ο στόχος να αφορά αλλαγή της ίδιας της προτίμησης.

Μπορούμε να εξετάσουμε την προσωπική σημασία του ελέγχου, τη ντροπή, τη σχέση και τις πραγματικές συνθήκες επιλογής. Αν υπάρχουν δύσκολες προηγούμενες εμπειρίες, συζητούνται με τον δικό σου ρυθμό, χωρίς να θεωρούνται εκ των προτέρων εξήγηση για την επιθυμία σου.

Το να παραδίδεις έναν συμφωνημένο ρόλο δεν χρειάζεται να σημαίνει ότι παραδίδεις τον εαυτό σου. Μπορείς να παραμένεις άνθρωπος με προτιμήσεις, αξιοπρέπεια και δικαίωμα να αλλάζεις γνώμη, ακόμη κι όταν επιλέγεις να αφήσεις κάποιον άλλον να καθοδηγήσει.

Φωτογραφία εξωφύλλου: the blowup / Unsplash