Η αμηχανία, η σιωπή και ένα ασαφές αίτημα μπορούν να γίνουν η αρχή μιας συζήτησης.
Όταν η σκέψη σταματά στην πόρτα
Μπορεί να έχεις σκεφτεί πολλά πριν από τη συνεδρία και, μόλις καθίσεις, να μη σου έρχεται τίποτα. Ή να σε απασχολούν τόσα πράγματα ώστε να δυσκολεύεσαι να επιλέξεις ένα. Το «δεν ξέρω τι να πω» μπορεί να περιγράφει ακριβώς αυτό που συμβαίνει εκείνη τη στιγμή.
Δεν χρειάζεται να το αντικαταστήσεις με κάτι πιο εντυπωσιακό. Μπορείς να το πεις όπως είναι: «Στον δρόμο σκεφτόμουν πολλά, αλλά τώρα έχω κολλήσει» ή «Δεν ξέρω ποιο από όλα είναι σημαντικό». Αυτές οι φράσεις δίνουν ήδη ένα σημείο εκκίνησης.
Ξεκίνα από μια μικρή, συγκεκριμένη στιγμή
Μια καθημερινή εμπειρία μπορεί να είναι πιο εύκολο να περιγραφεί από μια συνολική εξήγηση της ζωής σου. Ένας διάλογος που σε πείραξε, μια υποχρέωση που απέφυγες ή ένα βράδυ που ένιωσες μόνος ή μόνη μπορούν να ανοίξουν τη συζήτηση.
Για παράδειγμα: «Χθες μου ζήτησαν κάτι στη δουλειά και είπα ναι, ενώ ήθελα να αρνηθώ. Μετά εκνευρίστηκα με τον εαυτό μου». Δεν χρειάζεται να ξέρεις γιατί συνέβη. Μπορείτε να σταθείτε στο τι προηγήθηκε, τι σκέφτηκες, πώς ένιωσες και τι έκανες.
«Κάτι που θέλω να πω, αλλά διστάζω, είναι…»
«Δεν ξέρω πώς νιώθω· ξέρω μόνο ότι…»
Χρειάζεται να έχω ένα ξεκάθαρο αίτημα;
Μπορείς να αναζητήσεις βοήθεια ακόμη κι αν το μόνο που μπορείς να πεις είναι «κάτι δεν πάει καλά για μένα». Στην αρχή, η συζήτηση μπορεί να βοηθήσει να διευκρινιστεί τι σε δυσκολεύει και τι θα ήθελες να αλλάξει. Ο θεραπευτής ακούει και κάνει ερωτήσεις, χωρίς να χρειάζεται να έχεις έτοιμη διάγνωση ή ολοκληρωμένη αφήγηση. Περισσότερα για τη συμβουλευτική συζήτηση από το NHS.
Ένα ασαφές «θέλω να νιώθω καλύτερα» μπορεί σταδιακά να γίνει πιο προσωπικό: «θέλω να μπορώ να ξεκουράζομαι χωρίς τόση ενοχή» ή «θέλω να καταλαβαίνω τι χρειάζομαι πριν συμφωνήσω». Πρόκειται για ενδεικτικά παραδείγματα, όχι για στόχους που ταιριάζουν σε όλους.
Και αν μείνω σιωπηλός ή σιωπηλή;
Μια παύση δεν έχει πάντα την ίδια σημασία. Μπορεί να ψάχνεις λέξεις, να συγκινείσαι, να μην καταλαβαίνεις μια ερώτηση ή να χρειάζεσαι περισσότερο χρόνο. Δεν χρειάζεται να αποφασίσεις μόνος σου τι «σημαίνει» η σιωπή σου.
Αν σε δυσκολεύει, μπορείς να τη βάλεις στη συζήτηση: «Όταν δεν μιλάμε, σκέφτομαι ότι περιμένεις κάτι από μένα». Ή να ζητήσεις βοήθεια: «Θα με βοηθούσε μια πιο συγκεκριμένη ερώτηση». Ο τρόπος με τον οποίο δουλεύει κάθε θεραπευτής διαφέρει· έχεις χώρο να ρωτήσεις πώς αντιμετωπίζετε μαζί αυτές τις στιγμές.
Όταν υπάρχει κάτι που δεν είσαι έτοιμος να πεις
Το να μην ξέρεις τι να πεις διαφέρει από το να ξέρεις αλλά να φοβάσαι να το μοιραστείς. Μπορεί να ανησυχείς ότι θα κριθείς, ότι θα παρεξηγηθείς ή ότι θα συγκινηθείς περισσότερο απ’ όσο αντέχεις εκείνη τη στιγμή.
Μπορείς να μιλήσεις πρώτα για τον δισταγμό: «Υπάρχει κάτι που δεν είμαι ακόμη έτοιμος να περιγράψω». Μπορείς επίσης να ζητήσεις διευκρινίσεις για το απόρρητο και τα όριά του. Δεν χρειάζεται να μετατραπεί η συνεδρία σε προσπάθεια να πεις όσο το δυνατόν περισσότερα.
Μια προετοιμασία που σε διευκολύνει
Αν οι σημειώσεις σε βοηθούν, κράτησε δυο ή τρεις λέξεις στο κινητό ή σε ένα χαρτί: ένα περιστατικό, μια ερώτηση, κάτι που έμεινε από την προηγούμενη συνάντηση. Μπορείς να τις διαβάσεις ή απλώς να τις έχεις μαζί σου. Δεν αποτελούν υποχρεωτική εργασία.
Αν η δυσκολία να μιλήσεις επανέρχεται και σε αφήνει απογοητευμένο, αξίζει να γίνει θέμα της ίδιας της θεραπείας. «Φεύγω με την αίσθηση ότι δεν είπα αυτό που ήθελα» είναι μια χρήσιμη παρατήρηση για να συζητήσετε τον ρυθμό, τις ερωτήσεις και τον τρόπο συνεργασίας.
Όταν το θέμα αφορά τη σεξουαλικότητα, μπορεί να σε βοηθήσει και ο οδηγός για την πρώτη συνεδρία ψυχοσεξουαλικής θεραπείας, καθώς και το άρθρο για το ψυχοσεξουαλικό ιστορικό.
Μερικές ακόμη ερωτήσεις
Πρέπει να έχω κάτι καινούργιο σε κάθε συνεδρία;
Μπορείς να επιστρέψεις σε κάτι που παραμένει δύσκολο ή σε μια προηγούμενη συζήτηση. Αν αναρωτιέσαι τι έχει νόημα να δουλέψετε, πες το στον θεραπευτή.
Μπορώ να διαβάσω από σημειώσεις;
Μπορείς να προτείνεις αυτόν τον τρόπο αν σε διευκολύνει. Οι σημειώσεις μπορούν να είναι μια αρχή, χωρίς να καθορίζουν όλη τη συζήτηση.
Αν δεν μπορώ να περιγράψω το συναίσθημά μου;
Ξεκίνα από όσα παρατηρείς: τι συνέβη, ποια σκέψη επανέρχεται ή πώς αντέδρασες. Δεν είναι προϋπόθεση να βρεις αμέσως τη σωστή λέξη.
Φωτογραφία: Leslie Jones / Unsplash.
Δεν χρειάζεται να βρεις την «σωστή» πρώτη φράση.
Μια σκέψη, μια καθημερινή στιγμή ή το ίδιο το «δεν ξέρω τι να πω» αρκούν για να ανοίξει η συζήτηση. Αν θέλεις να δοκιμάσεις την ψυχοθεραπεία, μπορούμε να γνωριστούμε σε μια πρώτη συνάντηση.
