«Το φετίχ μου άλλαξε. Άλλαξα κι εγώ;»

Κάποτε ήταν κάτι που σε ενθουσίαζε. Το αναζητούσες στη φαντασία ή στην επαφή σου και ίσως το θεωρούσες κομμάτι της ταυτότητάς σου. Τώρα δεν έχει την ίδια δύναμη. Ή εμφανίζεται μια καινούργια προτίμηση και αναρωτιέσαι αν αυτό σημαίνει ότι ο άνθρωπος που ήσουν μέχρι χθες δεν ήταν αληθινός.

Η αλλαγή μιας ερωτικής προτίμησης μπορεί να φέρει περιέργεια, ανακούφιση, αμηχανία ή πένθος για κάτι που είχε σημασία. Δεν χρειάζεται να την ερμηνεύσεις αμέσως ως πρόοδο, υποχώρηση ή πρόβλημα. Πρώτα χρειάζεται να καταλάβεις τι ακριβώς έχει αλλάξει.

Μιλάμε για μικρότερο ενδιαφέρον για ένα συγκεκριμένο στοιχείο; Για λιγότερη επιθυμία γενικά; Για διαφορετική σχέση με έναν άνθρωπο; Ή για μεγαλύτερη άνεση να αναγνωρίζεις κάτι που υπήρχε αλλά δεν είχες ονομάσει; Οι απαντήσεις οδηγούν σε διαφορετικές συζητήσεις.

Τι έχει αλλάξει: το ερέθισμα, το πλαίσιο ή η διάθεσή μου;

Μπορεί μια συγκεκριμένη εικόνα ή πρακτική να σε ενδιαφέρει λιγότερο, ενώ η ερωτική σου διάθεση παραμένει ζωντανή. Μπορεί να σου αρέσει ακόμη στη φαντασία αλλά να μη θέλεις να την πραγματοποιείς. Μπορεί επίσης να έχει αλλάξει η σημασία της μέσα σε μια συγκεκριμένη σχέση.

Σε ένα υποθετικό παράδειγμα, ο Στέφανος απολάμβανε έναν ρόλο που του επέτρεπε να αφήνει την πρωτοβουλία. Μετά από μια δύσκολη περίοδο, αυτό που επιθυμεί περισσότερο είναι ισότιμη, απλή επαφή. Δεν χρειάζεται να αποφασίσει ότι ο παλιός ρόλος ήταν ψεύτικος για να σεβαστεί τη σημερινή του ανάγκη.

Μια χρήσιμη αφετηρία είναι να περιγράψεις την αλλαγή χωρίς συμπέρασμα: «Τους τελευταίους μήνες δεν το αναζητώ τόσο» ή «μου αρέσει μόνο όταν νιώθω ξεκούραστος». Αυτή η ακρίβεια είναι πιο βοηθητική από το «χάλασε η σεξουαλικότητά μου».

Η έρευνα περιγράφει μία κοινή πορεία;

Οι διαδρομές αναγνώρισης ιδιαίτερων ενδιαφερόντων διαφέρουν. Η μελέτη των Walker και Kuperberg για την είσοδο στο BDSM συνδύασε συνεντεύξεις 96 συμμετεχόντων και ερωτηματολόγια 2.017 ατόμων. Κατέγραψε διαφορετικές αφηγήσεις αυτοανακάλυψης και επιρροής από σχέσεις ή πολιτισμικά ερεθίσματα.

Δεν ήταν μελέτη που παρακολουθούσε την αλλαγή κάθε φετίχ σε όλη τη διάρκεια της ζωής. Δεν μας επιτρέπει να προβλέψουμε αν μια δική σου προτίμηση θα παραμείνει ή θα φύγει. Δείχνει όμως γιατί μια μοναδική ιστορία για το «πώς πρέπει να ξεκινά» δεν χωρά όλες τις εμπειρίες.

Μπορείς να αναγνωρίζεις σταθερές πλευρές και αλλαγές μαζί. Δεν χρειάζεται ούτε να υποσχεθείς ότι όλα είναι ρευστά ούτε να δεσμευτείς ότι τίποτα δεν θα μετακινηθεί ποτέ. Η προσωπική παρατήρηση παραμένει απαραίτητη.

Μήπως χρειάζομαι όλο και πιο έντονα ερεθίσματα;

Η απώλεια ενδιαφέροντος για κάτι δεν αποδεικνύει από μόνη της ότι χρειάζεσαι κλιμάκωση. Μπορεί να είναι κούραση, αλλαγή νοήματος, περιορισμένος χρόνος ή απλώς μικρότερη επιθυμία για τη συγκεκριμένη εμπειρία.

Αν σκέφτεσαι ότι πρέπει να προχωρήσεις πέρα από τα όριά σου για να ξαναβρείς την ίδια ένταση, αξίζει να κάνεις παύση. Η επιθυμία δεν χρειάζεται να διατηρείται στο μέγιστο. Η αναζήτηση όλο και μεγαλύτερης έντασης δεν είναι ο μόνος τρόπος να απαντήσεις σε μια αλλαγή.

Παρατήρησε αν επιλέγεις κάτι επειδή το θέλεις ή επειδή προσπαθείς να αποδείξεις ότι ακόμη μπορείς να διεγερθείς. Η δεύτερη προσπάθεια μπορεί να γίνει κουραστικός έλεγχος. Δεν χρειάζεται να χρησιμοποιείς κάθε επαφή σαν εξέταση λειτουργίας.

ΧΩΡΟΣ ΓΙΑ ΤΟ ΣΗΜΕΡΑ

Δεν χρειάζεται να παραμένεις ίδιος για να είσαι αυθεντικός.

Μπορείς να τιμάς όσα σε εξέφραζαν και να ακούς τι χρειάζεσαι τώρα, χωρίς βιασύνη και χωρίς υποχρέωση επανάληψης.

Αν αυτό ήταν κομμάτι της ταυτότητάς μου;

Μια προτίμηση μπορεί να συνδέθηκε με ανθρώπους, κοινότητες, στιγμές ελευθερίας και μια γλώσσα που σε βοήθησε να καταλάβεις τον εαυτό σου. Αν αλλάζει, ίσως δεν χάνεται μόνο ένα ερέθισμα· ίσως αναρωτιέσαι πού ανήκεις πλέον.

Μπορείς να κρατήσεις όσα είχαν αξία χωρίς να συνεχίζεις κάθε πρακτική. Η εμπειρία που απέκτησες, η δυνατότητα να επικοινωνείς όρια ή η αποδοχή του εαυτού σου δεν ακυρώνονται επειδή χρησιμοποιείς διαφορετικές λέξεις σήμερα.

Δεν οφείλεις ανακοίνωση σε μια κοινότητα ούτε απόδειξη σε έναν σύντροφο ότι η αλλαγή είναι οριστική. Μπορείς να πεις «αυτή την περίοδο δεν με εκφράζει». Η προσωρινότητα δεν κάνει την πληροφορία λιγότερο έγκυρη.

Πώς το λέω σε έναν σύντροφο που το αγαπά ακόμη;

Η αλλαγή μπορεί να προκαλέσει φόβο ότι απορρίπτεται ο ίδιος ο άνθρωπος ή η κοινή σας ιστορία. Βοηθά να ξεχωρίσεις όσο μπορείς τη δική σου μετακίνηση από μια αξιολόγηση της αξίας του.

Ο άλλος μπορεί να στενοχωρηθεί και να χρειάζεται χρόνο. Το συναίσθημά του έχει χώρο, αλλά δεν δημιουργεί υποχρέωση να συνεχίσεις. Μια παλιότερη συμφωνία δεν δεσμεύει για πάντα το σώμα ή την επιθυμία σου.

Αντίστοιχα, δεν χρειάζεται να του υποσχεθείς ότι θα αγαπήσεις σύντομα κάτι άλλο που προτείνει. Μπορείτε πρώτα να συζητήσετε ποιες πλευρές της επαφής παραμένουν ευχάριστες και για τους δύο, χωρίς να μετατρέψετε τη συζήτηση σε διαπραγμάτευση αντικατάστασης.

Αν εμφανίστηκε μια καινούργια προτίμηση;

Η περιέργεια δεν χρειάζεται να γίνει πράξη αμέσως. Μπορείς να παρατηρήσεις τι σε ελκύει, αν αφορά φαντασία ή πραγματική εμπειρία και ποια όρια παραμένουν σημαντικά. Το ότι ανακάλυψες έναν όρο δεν σημαίνει ότι πρέπει να ακολουθήσεις ό,τι παρουσιάζεται γύρω του.

Αν θέλεις να το μοιραστείς, ξεχώρισε την αποκάλυψη από το αίτημα. «Θέλω να σου πω κάτι που σκέφτομαι» δεν είναι ίδιο με το «θέλω να συμμετάσχεις». Ο άλλος μπορεί να ακούσει με ενδιαφέρον και να μη θέλει να το εντάξει στη σχέση.

Μια νέα προτίμηση δεν εξηγεί αυτομάτως ολόκληρο τον σεξουαλικό προσανατολισμό ή την ταυτότητά σου. Μπορεί να σε οδηγήσει σε ερωτήματα, αλλά έχεις χρόνο να δεις πώς συνδέεται με το ευρύτερο βίωμά σου.

Πότε η αλλαγή χρειάζεται και ιατρική εκτίμηση;

Η μετακίνηση μιας συγκεκριμένης προτίμησης διαφέρει από μια γενικευμένη απώλεια επιθυμίας. Αν η αλλαγή είναι απότομη, σε ανησυχεί ή συνοδεύεται από πόνο και άλλα συμπτώματα, αξίζει εξατομικευμένη αξιολόγηση.

Το NHS αναφέρει ότι η χαμηλή επιθυμία μπορεί να συνδέεται με στρες, δυσκολίες σχέσης, ορισμένα φάρμακα και καταστάσεις υγείας. Αυτό δεν σημαίνει ότι κάποιος από αυτούς τους παράγοντες εξηγεί υποχρεωτικά τη δική σου αλλαγή.

Αν υποψιάζεσαι σύνδεση με αγωγή, συζήτησέ το με τον γιατρό που την παρακολουθεί. Μην τη διακόψεις ή την αλλάξεις μόνος σου. Η ψυχοθεραπευτική και η ιατρική αξιολόγηση μπορούν να συνεργάζονται, αντί να προσπαθείς να αποφασίσεις από την αρχή ότι το θέμα είναι αποκλειστικά «σωματικό» ή «ψυχολογικό».

Πώς παρατηρώ χωρίς να εξετάζω συνεχώς τον εαυτό μου;

Μπορεί να βοηθήσει μια απλή σημείωση για το πλαίσιο: πόσο ξεκούραστος ήσουν, αν υπήρχε πίεση και τι σου άρεσε. Δεν χρειάζεται καθημερινή βαθμολογία της επιθυμίας ούτε επαναλαμβανόμενες δοκιμές για να βεβαιωθείς ότι μια προτίμηση υπάρχει ακόμη.

Δώσε χώρο και σε εμπειρίες που δεν έχουν ερωτικό στόχο. Η ξεκούραση, η συντροφικότητα και η προσωπική χαρά δεν χρειάζεται να αξιολογούνται με βάση το αν επανέφεραν την παλιά ένταση. Μερικές φορές η πίεση να ανακτηθεί κάτι γίνεται η ίδια σημαντική δυσκολία.

Αν η παρατήρηση αυξάνει την αγωνία, μπορείς να τη σταματήσεις και να το συζητήσεις. Το ζητούμενο είναι περισσότερη κατανόηση, όχι να αποδείξεις ότι η σεξουαλικότητά σου παραμένει απολύτως σταθερή.

Τι μπορεί να προσφέρει η θεραπεία σε αυτή τη μετάβαση;

Μπορούμε να διερευνήσουμε τι ακριβώς άλλαξε, τι σημαίνει η αλλαγή για την εικόνα σου και πώς επηρεάζει τη σχέση. Μπορεί να χρειάζεται επεξεργασία ντροπής, φόβου απόρριψης ή μιας αίσθησης απώλειας.

Ο στόχος δεν είναι να επαναφέρουμε υποχρεωτικά μια παλιά προτίμηση ούτε να επιταχύνουμε την υιοθέτηση μιας νέας. Είναι να μπορείς να αναγνωρίζεις τη σημερινή σου εμπειρία και να επικοινωνείς με σεβασμό, χωρίς να πιέζεις τον εαυτό σου ή τον άλλον.

Δεν χρειάζεται να παραμένεις ίδιος για να είσαι αυθεντικός. Η ειλικρίνεια μπορεί να σημαίνει ότι παραδέχεσαι μια αλλαγή που ακόμη δεν καταλαβαίνεις πλήρως και δίνεις στον εαυτό σου χρόνο να τη γνωρίσει.